Совершенный и несовершенный вид (aspekt dokonany i niedokonany)

Несовершенный вид – когда?

• Длительное действие, процесс: Wczoraj wieczorem czytałem książkę. Teraz piszę list.
• Повторяющееся действие – со словами codziennie, często, zwykle, zawsze, co tydzień: Co rano piję kawę. Często odwiedzaliśmy babcię.
• Два действия одновременно: Kiedy gotowałam obiad, mąż sprzątał.
• После глаголов zaczynać, zacząć, kończyć, skończyć, przestać, lubić: Zacząłem uczyć się polskiego. Przestała palić.

Совершенный вид – когда?

• Законченное действие с результатом: Przeczytałem książkę (я её уже дочитал).
• Однократное действие: Kupiłam nowy telefon.
• Последовательные действия, одно за другим: Wstałem, umyłem się i wyszedłem z domu.
• Со словами już, wreszcie, nagle, w końcu, w ciągu godziny: Wreszcie znalazłam pracę. Napisałam list w godzinę.

Вид и время

У глагола совершенного вида нет настоящего времени. Форма, похожая на настоящее время, обозначает будущее: zrobię, przeczytam, kupię. Сложное будущее время („będę + инфинитив”) образуется только от глаголов несовершенного вида.

Как образуются видовые пары

• Приставка: robić → zrobić, pisać → napisać, czytać → przeczytać, pić → wypić, jeść → zjeść, gotować → ugotować, płacić → zapłacić, uczyć się → nauczyć się.
• Смена суффикса: kupować → kupić, dawać → dać, wstawać → wstać, otwierać → otworzyć, zamykać → zamknąć, spotykać → spotkać, odpoczywać → odpocząć, zapominać → zapomnieć.
• Совсем другое слово: brać → wziąć, mówić → powiedzieć, oglądać → obejrzeć, widzieć → zobaczyć, kłaść → położyć.

Типичные ошибки

• ✗ Codziennie zrobiłem zakupy → ✓ Codziennie robiłem zakupy. Повторение = несовершенный вид.
• ✗ Jutro będę napisać → ✓ Jutro napiszę или: Jutro będę pisać.
• ✗ Wczoraj czytałem całą książkę w jeden dzień → ✓ Wczoraj przeczytałem całą książkę w jeden dzień. Результат = совершенный вид.