Prepositions · Prepositions with cases
Prepositions and cases (przyimki i przypadki)
Every preposition requires a particular case. Some prepositions (w, na, za, przed, pod, nad, po, o, z) go with two cases – then the choice depends on the meaning: gdzie? or dokąd?
Which case after a preposition
genitive (dopełniacz)
Prepositions: do, od, z (skąd?), bez, dla, u, obok, koło, blisko, naprzeciwko, podczas, według, oprócz, zamiast
Examples: idę do lekarza, list od mamy, wracam z pracy, kawa bez cukru, jestem u babci
dative (celownik)
Prepositions: dzięki, przeciwko, wbrew
Examples: dzięki tobie, przeciwko planowi
accusative (biernik)
Prepositions: na, w, przez, za, o, po (direction, purpose)
Examples: jadę na wakacje, idę przez most, dziękuję za pomoc, proszę o rachunek, idę po bułki
instrumental (narzędnik)
Prepositions: z (together with), przed, za, nad, pod, między (place)
Examples: kawa z mlekiem, czekam przed kinem, mieszkam nad morzem
locative (miejscownik)
Prepositions: w, na, o, przy, po
Examples: w domu, na poczcie, o pracy, przy stole, po obiedzie
| Case | Prepositions | Examples |
|---|---|---|
| genitive (dopełniacz) | do, od, z (skąd?), bez, dla, u, obok, koło, blisko, naprzeciwko, podczas, według, oprócz, zamiast | idę do lekarza, list od mamy, wracam z pracy, kawa bez cukru, jestem u babci |
| dative (celownik) | dzięki, przeciwko, wbrew | dzięki tobie, przeciwko planowi |
| accusative (biernik) | na, w, przez, za, o, po (direction, purpose) | jadę na wakacje, idę przez most, dziękuję za pomoc, proszę o rachunek, idę po bułki |
| instrumental (narzędnik) | z (together with), przed, za, nad, pod, między (place) | kawa z mlekiem, czekam przed kinem, mieszkam nad morzem |
| locative (miejscownik) | w, na, o, przy, po | w domu, na poczcie, o pracy, przy stole, po obiedzie |
Gdzie? Dokąd? Skąd?
When something is in a place (gdzie?), we use the locative or the instrumental. When we move somewhere (dokąd?), we use „do” with the genitive, or the accusative. Skąd? – „z” or „od” with the genitive.
| Gdzie? (where?) | Dokąd? (where to?) | Skąd? (where from?) |
|---|---|---|
| w szkole | do szkoły | ze szkoły |
| na poczcie | na pocztę | z poczty |
| nad morzem | nad morze | znad morza |
| w górach | w góry | z gór |
| u lekarza | do lekarza | od lekarza |
Do or na?
- Do – buildings and rooms, cities, most countries and people: do sklepu, do kina, do Warszawy, do Niemiec, do lekarza.
- Na – events, open places, some institutions and countries: na koncert, na mecz, na dworzec, na pocztę, na uniwersytet, na rynek, na Węgry, na wieś.
- Pairs worth memorising: do domu – w domu; do miasta – w mieście; na wieś – na wsi.
Common mistakes
- ✗ Idę do poczty → ✓ Idę na pocztę.
- ✗ Jestem u szkoły (meaning “inside”) → ✓ Jestem w szkole. „U” is usually used with a person: u lekarza, u mamy.
- ✗ Kawa z mleko → ✓ Kawa z mlekiem. But: wracam z pracy – here „z” means “skąd?” (where from?) and takes the genitive.
- ✗ Jadę do Węgier → ✓ Jadę na Węgry.